İsviçre
İsviçre ekonomisi, dış ticaret, vergi yükü, şirket türleri ve pazara girişte dikkat edilecek başlıklar.
Kanton, şirket türü ve kalite beklentisi.
İsviçre ekonomisinin öne çıkan alanları
İsviçre ekonomisinin yaklaşık %72’sini hizmetler, %25’ini sanayi ve %1’ini tarım sektörü oluşturmaktadır. Ülkedeki çalışanların yaklaşık %77’si hizmet sektöründe istihdam edilmektedir.
Öne çıkan sektörler şunlardır:
- Finans, bankacılık ve holding hizmetleri
- İlaç ve kimya sanayisi
- Mücevherat ve kıymetli metaller
- Saat ve hassas ölçüm teknolojileri
- Makine ve mekanik cihazlar
- Elektrikli makine ve ekipmanlar
- Medikal cihazlar ve sağlık teknolojileri
- Bilgi teknolojileri ve yenilikçi girişimler
- Turizm ve profesyonel hizmetler
İsviçre, ağırlıklı olarak ham madde ve ara malı ithal ederken ilaç, kimya, saat, makine, mücevherat ve medikal teknoloji gibi yüksek katma değerli ürünleri ihraç etmektedir.
İsviçre’nin en fazla ticaret yaptığı alanlar
2025 yılında İsviçre’nin ihracatında en büyük ürün grubu yaklaşık 221 milyar dolarla mücevherat ve kıymetli madenler olmuştur. Bunu yaklaşık 120 milyar dolarla eczacılık ürünleri takip etmiştir.
İhracatta öne çıkan diğer alanlar:
- Organik kimyasallar
- Saatler ve saat parçaları
- Makine ve mekanik cihazlar
- Optik ve medikal cihazlar
- Elektrikli makine ve ekipmanlar
- Plastik ürünler
- Kahve, çay ve baharat
İthalatta ise mücevherat, eczacılık ürünleri, makine, motorlu taşıtlar, elektrikli cihazlar, enerji ürünleri ve medikal ekipmanlar ön plana çıkmaktadır.
İsviçre’de vergiler
İsviçre’de vergiler federal, kantonal ve belediye düzeyinde uygulanmaktadır. Bu nedenle şirketlerin toplam vergi yükü kurulacak şirketin bulunduğu kantona ve belediyeye göre değişmektedir.
Kurumlar vergisi
Sermaye şirketlerinin net kazancı üzerinden alınan doğrudan federal verginin oranı %8,5’tir. Kanton ve belediye vergileri de eklendiğinde şirketlerin toplam kazanç vergisi yükü kantona göre yaklaşık %11,9 ile %21 arasında değişebilmektedir.
Bazı kantonlar, yeni yatırımları kendi bölgelerine çekebilmek amacıyla şirketlere belirli sürelerle vergi indirimi veya muafiyeti sağlayabilmektedir.
Katma değer vergisi
İsviçre’de standart KDV oranı %8,1’dir.
Gıda, ilaç, kitap, gazete ve bazı tarım ürünlerinde %2,6; konaklama hizmetlerinde %3,8; diğer birçok ürün ve hizmette %8,1 uygulanır.
İsviçre’nin KDV oranları birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha düşüktür.
Diğer vergiler
Şirketin faaliyetine göre sermaye ve hisse ihraç vergisi, menkul kıymet işlem vergisi, sigorta primi vergisi, gayrimenkul kazanç vergisi, motorlu taşıt vergisi ile tütün, bira, alkollü içki ve petrol vergileri de gündeme gelebilir.
İsviçre’de şirket türleri
Şahıs işletmesi
Küçük ölçekli faaliyetler için tercih edilebilir. Yıllık satışların 100.000 CHF’yi aşmaması durumunda ticaret siciline kayıt zorunluluğu bulunmamaktadır.
Limited şirket — GmbH/Sàrl
Limited şirket bir veya birden fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir.
Asgari ödenmiş sermaye 20.000 CHF’dir ve sermayenin tamamı kuruluşta ödenmelidir. Şirketin İsviçre’de ikamet eden en az bir kişi tarafından temsil edilmesi gerekir. Ortakların sorumluluğu şirket sermayesiyle sınırlıdır.
Anonim şirket — AG/SA
Daha büyük yatırımlar ve uluslararası faaliyetler için tercih edilen şirket türlerinden biridir.
Asgari sermaye 100.000 CHF’dir. Kuruluş sırasında en az 50.000 CHF veya sermayenin %20’si ödenmelidir. Şirketin İsviçre’de ikamet eden bir yönetim kurulu üyesi ya da müdür tarafından temsil edilmesi gerekir.
Yabancı şirketler, İsviçre’de yeni bir şirket kurmanın yanında şube açarak da faaliyet gösterebilir. Şube kaydında ana şirketin sicil belgeleri, kuruluş sözleşmesi, şube açılış kararı, temsilci bilgileri ve gerektiğinde onaylı tercümeler talep edilmektedir.
Pazara girişte dikkat edilmesi gerekenler
İsviçre pazarı yüksek kalite beklentisine sahip, kuralları belirgin ve rekabetin güçlü olduğu bir pazardır. Pazara girişte yalnızca fiyat değil; kalite, güvenilirlik, teslimat performansı, ambalaj ve satış sonrası hizmetler de önem taşır.
Dikkat edilmesi gereken başlıca konular:
- Ürüne uygun sertifika ve teknik belgelerin hazırlanması
- Ambalaj ve etiketlerin satış yapılacak bölgenin diline uyarlanması
- Almanca, Fransızca ve İtalyanca konuşulan bölgelerin ayrı değerlendirilmesi
- Güvenilir ithalatçı, distribütör veya yerel iş ortağı bulunması
- Marka ve fikrî mülkiyet haklarının korunması
- Ürün bazında gümrük, KDV ve izinlerin kontrol edilmesi
- Yerel tüketici beklentilerine uygun konumlandırma yapılması
İsviçre, 1 Ocak 2024 itibarıyla sanayi ürünlerindeki ithalat vergilerini menşe ayrımı olmaksızın kaldırmıştır. Ancak tarım ürünleri için gümrük vergileri devam etmekte; ithalat beyannamesi, KDV ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekmektedir.
Dağıtım ve satış kanalları
İsviçre perakende pazarı merkezî ve dikey olarak bütünleşmiş bir yapıya sahiptir. Migros ve Coop gibi büyük kooperatifler pazarda güçlü bir konuma sahiptir. Gıda, giyim, kozmetik ve tüketim ürünlerinde büyük mağaza zincirleri önemli satış kanallarıdır.
İnternet kullanım oranının yaklaşık %92 seviyesinde olması, e-ticaret ve uzaktan satış kanallarını da İsviçre pazarı açısından önemli hâle getirmektedir.
İsviçre iş kültürü
İsviçre iş kültürü; planlama, güvenilirlik, kurallara bağlılık ve uzun vadeli çalışma anlayışına dayanır. İş görüşmelerinin önceden planlanması, toplantılara zamanında katılım ve sunulan bilgilerin eksiksiz olması büyük önem taşır.
Ülkenin Almanca, Fransızca ve İtalyanca konuşulan bölgelerinde iş yapma biçimleri farklılık gösterebildiğinden iletişim ve pazarlama çalışmalarının bölgesel olarak uyarlanması gerekir.
Turga İsviçre pazarında nasıl destek sağlar?
Turga, İsviçre’de şirket kurmak, ihracat yapmak veya iş bağlantıları geliştirmek isteyen firmalara uçtan uca danışmanlık sunar:
- İsviçre’de şirket veya şube kuruluşunun planlanması
- Uygun kanton ve şirket türünün belirlenmesi
- Vergi ve kuruluş süreçlerinin uzmanlarla koordinasyonu
- Hedef pazar ve sektör araştırması
- Potansiyel müşteri, distribütör ve iş ortağı araştırması
- B2B satış ve uluslararası iş geliştirme
- Ürün uygunluğu, sertifikasyon ve mevzuat süreçlerinin takibi
- Gümrük ve dış ticaret süreçlerinin planlanması
- Marka konumlandırma ve yerel pazarlama stratejileri
- İhracat teşvikleri ve devlet desteklerinin değerlendirilmesi
- Almanca, Fransızca ve İtalyanca pazarlara uygun iletişim çalışmalarının hazırlanması